Efekt shimmy
Jak się za chwilę przekonamy, istnieją w zasadzie dwa zjawiska, które mogą powodować ciągłe drgania podczas jazdy rowerem. Pierwsze znane jest jako efekt shimmy.
Przejawia się on wstrząsami na boki. Jeśli czujesz, że tylne koło (lub nawet przednie) wpada w drgania shimmy, problem zazwyczaj tkwi w samym kole.
W tym filmie możesz zobaczyć, jak to dokładnie wygląda:
Podskakujące koło
Drugie zjawisko to podskakujące koło („wheel hop”). W tym przypadku odczuwasz bardziej pionowe wstrząsy, jak gdyby z każdym obrotem koło podnosiło się i opadało.
Taka sytuacja, która występuje rzadziej niż efekt shimmy w tylnym kole, jest równie nieprzyjemna i wystarczy, aby odebrać radość z jazdy.
Jak określić przyczyny efektu shimmy bądź podskakiwania tylnego koła?
Bez względu na to, czy chodzi o efekt shimmy, czy podskakiwanie tylnego koła, w ogromnej większości przypadków problem tkwi w samym kole. W bardzo niewielu przyczyną może być opona. Pierwszym krokiem jest zatem ustalenie, czy problem leży w kole, czy w oponie.
W tym celu przeprowadź w podanej kolejności następujące kontrole, aby wyeliminować potencjalne przyczyny:
1 – Sprawdź, czy opona została poprawnie założona
Niektóre problemy opisane powyżej mogą być wynikiem niepoprawnego montażu opony na kole. Może się to zdarzyć w szczególności w przypadku opon bezdętkowych typu „tubeless ready” (czasem także w przypadku szytek, ale zależy to od koła).
Jeśli opona nie jest całkowicie poprawnie osadzona na obręczy, nie będzie się równo układać wokół koła, co prowadzi do występowania efektu shimmy.
Podczas montażu opony musisz usłyszeć „kliknięcie”, kiedy opona „wskakuje” na miejsce. Jeśli tak się nie stało, istnieje spora szansa, że montaż nie został zakończony poprawnie.
Rozwiązanie tego problemu jest bardzo proste: zwiększ ciśnienie, a opona sama się odpowiednio ułoży. UWAGA: nie wolno przekraczać maksymalnego poziomu ciśnienia zalecanego przez producenta opony i obręczy. W obydwu przypadkach jest on oznaczony na oponie/obręczy.
2 – Sprawdź koło
Jeśli nieprawidłowy montaż nie stanowi przyczyny problemu, efekt shimmy czy podskakiwanie koła może być spowodowany przez same koło lub oponę. Ponieważ w większości przypadków jest to koło, najpierw przyjrzymy się krokom, jakie należy podjąć, aby to potwierdzić.
Zdejmij oponę i umieść koło z powrotem na osi (na tylnym widelcu, jeśli problem dotyczy tylnego koła, lub na przednim, jeśli chodzi o przednie koło).
Zakręć kołem i obserwuj je. Jeśli problem leży w kole, zobaczysz, jak z każdym obrotem koło podnosi się i opada bądź kręci się dziwnie w prawo i w lewo.
Rzadszy przypadek: jeśli koło obraca się na osi normalnie, w oponie może występować niewielka wada fabryczna, która mogła powstać w procesie produkcji. Żaden producent nie zdoła uniknąć drobnych niedoskonałości. Dlatego też opony MICHELIN przechodzą regularne kontrole jakości, aby wszystkie nieprawidłowości mogły zostać wykryte. Jeśli Twoja opona powoduje drgania shimmy, eliminacja wady jest niemożliwa. Zalecamy kontakt ze sprzedawcą.
Dlaczego koło ulega deformacji?
Poniżej wyjaśniamy przyczyny tego typu deformacji w różnych scenariuszach:
W przypadku efektu shimmy w tylnym kole:
Istnieją dwie potencjalne przyczyny deformacji koła:
1 – Nierównomierny rozkład naprężenia w szprychach
Przypominamy, że efekt shimmy w tylnym kole przejawia się bocznymi ruchami lewo/prawo. Przyczyną mogą być szprychy, jeśli po jednej stronie koła są bardziej naprężone niż po drugiej.
2 – Uderzenie koła
Jeśli koło zostało uderzone, mogło ulec odkształceniu, którego nie są w stanie zrównoważyć szprychy.
In the case of a wheel hop:
There are also two possible reasons for wheel deformation manifested by a vertical hop on each rotation:
1 - Uneven top/bottom spoke tension
When you look at the wheel in profile from one side, you see spokes that go all the way around the circumference. If the spokes running from the centre to one end are tighter than those running in the opposite direction, this creates what is known as a "false round", which causes the wheel to jump on each rotation. This may be due to a welding defect.
2 – Uderzenie koła
If you hit a stone or a root too hard while riding, this can create a flat spot on the wheel. As it is no longer perfectly round, this generates a jump each time the wheel rotates.
Co można zrobić w przypadku deformacji koła?
Jeśli problem związany jest z rozkładem naprężenia w szprychach, np. gdy szprychy po stronie A koła są zbyt naprężone, mechanik rowerowy bądź sam rowerzysta-amator może naprężyć szprychy po stronie B, aby wyrównać poziom naprężenia. Do wyrównania naprężenia szprych może przydać się urządzenie do pomiaru naprężenia szprych, zwane tensometrem, choć można się bez niego obejść i dokonać pomiaru „na oko”.
W przypadku deformacji spowodowanej uderzeniem rozwiązanie nie istnieje. Zalecamy kontakt ze sprzedawcą i wymianę koła.